शनिवार, २५ मार्च, २०१७

आज्जा आणि आण्णा

वर्षाला रानात शाळू असायचा, आतापण हाय. आज्जा हुतं तवा सांजच्या टायमाला आम्ही फिरायला जायचो. माळा असायचा आम्ही आंटा म्हणायचं त्याला. कन्नड भाषेत एक घाण म्हण हाय. 'आंटा इल्लरे शंटा इल्ल'  म्हणजे  ते रान पिकलं नसायचं. ह्या दिवसात संध्याकाळी एक असलं मस्त वातावरण असायच काय विचारायला नको असं. तवा अजिबात मोबाईल कंप्युटर असलं काय काय नसायचं. आज्जांची दोस्तं लै. 
आज्जा फिरत असायचे. पंढरपूर ची वारी करणारा आज्जा गावात एकटं. लोकांच्या उपयोगाला पडायच, हे मला दुसरीत सांगायचीत. काय घंटा कळतंय ? मी उगचच रुबाबात हांहां म्हणायचो. 
पुढं पैलीदुसरीत गेल्यावर सकाळी संध्याकाळी आज्जा न्यायला आणायला यायचीत. 
केस कटींगला गेलं कि आज्जा टक्कल करायचीत आणि शेंडी ठेवायचीत. संध्याकाळी भजनाला आजरेकरवाड्यात. तिथंच आज्जांचा दोस्त पैलवान तातबा लठ्ठे. त्यांची खासियत हुती लै खुराक लागायचा, मग आम्ही जेवायला बसल्यावर जरा जास्त जेवलो कि आज्जा म्हणायचीत भजी पाव- तात्या लठ्ठ्या. दुसरं दोस्त निशानदार आज्जा त्यांचं टोपन नाव बताशा. बताशा आज्जा  प्रसिद्ध माणूस. कुस्त्यांचं मैदान घ्यायचं पैलवान आणायची तयार करायची कामं करणारा माणूस. त्यांच्या मळ्यात आज्जा गेलते, तीन दिवस रानात बोलत बसलेते. मी कुठतर गावात जरा वेळ थांबलो कि हे हमखास ऐकायला गावायचं. आज्जांनी पैलवानकी केली आणि नंतरनं सोडली. नांदणी हे आमचं मुळ गाव. आता तिथं पडका वाडा राह्यला. दारं तुळ्या पांढरी माती. 
राऊ भोसले, बाळु कदम, आप्पा कोळी, बापु माळी, बाळू परीट, किशना कोळी, केशव शिंपी, महादा कांबळे, देवगोंड आदगोंड मलगोंड पाटील, कधी पत्तं पिसत बसायची चावडीवर तर कवा पत्रक घिवून मापं काढत बसायचीत. 
इलेक्षन लागलं कि रत्नाप्पा कुंभार हे आमचं लेबल फिक्स लागलंतं. आण्णा आज्जांची दांडगी मैत्री. कारखाना, सुतगिरणी, चावडी  आज्जा कुंभारचा माणूस. 
आण्णापण आमदार मंत्री झालीत खरं कधी माणसं विसरली नहीत.
आज्जांच्याकडंनं महाभारत, रामायण ह्या गोष्टी लै मजेनं ऐकायला मिळायच्या. श्रावणबाळाची गोष्ट आली, किंवा ज्ञानोबा महाराजांची समाधी आली कि रडायला यायचं. तेच मुक्ताबाईनं चांग्या मेल्या चौदा वर्षे तपश्या करून अजून कोरडाच काय रे ?
किंवा जनाबाई म्हणायची विठ्या मेल्या तुझी रांड रंडकि झाली, नामदेव दगडाला खोलीत कोंडून ठेवताना, पुण्याचा टग्या मंबईचा भामटा ऐकताना लै लै पडून हसायला व्हायचं. रिपीट सांगा सांगा म्हणून लागायचो मागं. आणि कधीतर मग झोपून जायचो. 
आज्जांबरोबर लै हिंडायला लागायचं. चॉकलेट मिळायचं नही खायला. फुटाणं वटाणं चिरमुरं शेंगदानं खारेडाळ खारेबिस्कुट लै मिळायचं. राजुतात्याच्या दुकानात बसून आज्जा पेपर  वाचायचं मी खात बसायचो. मज्जा तर यायची. खायला संपलं कि कसतर वाटायच. 
आज्जांनी गावातल्या बाळू परिट नावाच्या माणसाला दुकान काढून दिलतं. आज्जा जित्तं असताना च त्यानं दुकानात फोटो लावलाता. आज्जा बक्कळ जगले. १०३ वर्षं. 
जनावरातलं लै कळायचं. जनावर बाजार हमखास ठरलेलं, तसंच माळव्याचा बाजार. मिरजेत एक दलाल हुते. हाजी गुलाब हानिफ डोंगरे. फ्लावर संपल्यावर त्यांनी दोन हजार रूपये चुकभुल म्हणून घरात आणून दिलं. 
बॉस म्हणून धोंडीराम वायचळ नावाचे एक टेंपो डायवर हुते त्यांचा टेंपो माळव्याला असायचा, लै फेमस माणूस. त्यानंतर सदा गोंदकर सदामामा आला. हे सगळे कडेपर्यंत राह्यले. 
सांगलीला शब्बीर आणि कोल्हापूर ला बशीरभाई बागवान अशी दोन दलालं त्यांच्या दुकान ला माल जायचा. कधी एका पैशाचा हिशेब आज्जा विचारले नहीत. 
हे सगळं बक्कळ असायचं. 
माझं दुसरं आज्जा म्हणजे आईचे वडील. त्यांना सगळी आण्णाच म्हणत्यात. आगदी आज्जीपण. माझी मम्मी सगळ्यात थोरली. त्यामुळं तिला सगळी आक्का म्हणायची. मी सगळ्यात थोरला दिवटा नातू. मी जन्मलो तवा नवीन घर तयार झालं तिकडंच. आणि जल्मल्यावर फरशीवर आण्णांनी जन्म तारीख कोरली. आण्णा परवापरवा गेले. अट्याक यायच्या आधी आण्णा त्या जागेवर जाऊन ती फरशी स्वच्छ करालते असं आज्जी सांगिटली. 
आज्जा आणि आण्णा दोघं दोन टोकाचे. आज्जांच्याकडं वारकरी संप्रदाय तर तिकडं जैन पुराण. जिनसेन महाराजांच्या जवळचे. गावातल्या पालखीचा भैरोबाचा आणि बस्तीचा पुढचा मान आण्णांच्या घरी. जत्रेला आण्णा म्हणजे आमची बँक. सकाळ दुपार आणि संध्याकाळ असं तीन टर्म पैशे मागून घ्यायचो. 
सुट्टीला सगळी मामाच्या गावाला जायची. आमच्या मामाचं गाव पलिकडंच. आम्हाला काय लै कौतुक नसायचं. पण फटाकड्या हिकडच्या तिकडच्या आणि कपडे ह्यासाठी आण्णा आणि मामाच्या मागं लागायचो आणि ते मिळायचीत. म्हणून तिकडं पळत जायचं. संध्याकाळ झाली कि मी माझा भाऊ सिद्धार्थ आणि चुलत मामा वैभव आम्ही आणि आण्णा फिरायला जायचो. आण्णा महावीर भगवान नेमिनाथ पार्श्वनाथ गुळव्वा च्या गोष्टी सांगायचीत. फ्लावर त्यांचा मुंबई ला जायचा. भुजबळ दलाल कडे असायचा, त्यावेळी करंड्या भरायची पद्धत हुती. त्यावर लेबल लावायची, लेबलं लिवायचं काम माझ्याकडं असायचं. सगळी काम शिकलो तिथं. पण हे घर ते घर भयंकर वेगळं. 
आण्णा शिखरजीला जायचे तवा पत्र लिवायचे तिकडंन ते शाळेत यायचं. घाटगेबाई सगळ्यांपुढं वाचून दाखवायच्या. मग मी पण आण्णा आलीत कि आमच्या गावातंनं पत्र टाकायचो. आणि परत तिकडं गेलंय काय बघायला जायचो.  ती पण मजा यायची. आण्णानी पालखी धरायला गेलं कि खोबरं उधळायच्या टायमाला स्वतः चा टावेल काढून द्यायचे. आणि स्वतः तसंच जायचे. अलिकडं कधीतर पेपरात लिवलेलं दाखवलं कि हारकायचीत. आण्णांनी बक्कळ जीव लावला. शेवटपर्यंत काय ना काय जाताना सांगायचे. मी बसून ऐकायचो. आण्णा गेले आज्जापण गेले. बर्याच आठवणी राह्यल्या. 
विचार करतो मी किती नशिबवान हुतो ? ही अशी माणसं मिळाली. 
तुकोबा ज्ञानोबा महाभारत रामायण पुराण व्यवहारातल्या बक्कळ गोष्टी कळाल्या. शेती कळली, गाणी कळली, किर्तन कळलं, पैसा कळला आणि त्यावेळचा वेळ काय वाया नही गेला. उलट त्यांना वेळ हुता ही गोष्ट माझ्या किती भल्याची हुती. दोनतीन तास ह्याच आठवणीवर घरात बडबडत बसलोतो. मला रडायला लै येत नही पण आत रडत बसतो. सगळ्या नातवांना अशी म्हातारी माणसं मिळूदेत आणि ऐकायला वेळ मिळूदे. काय बोलावं डोंबाल ?
काळ बाकी बदलला. ☺💐

मंगळवार, ६ डिसेंबर, २०१६

क्रांतीसिंह नाना पाटील

चौथीची उन्हाळी सुट्टी होती. घराशेजारच्या सुरगोंड मास्तरना सुट्टी असायची. मग ते कोल्हापूर हून गावाकडं यायचे. त्यांच्या घरात ढीगभर पुस्तकं, त्यात गोष्टीची, इसापनिती, चंपक, पेपरमधले अंकूर बालमित्र हे सगळं वाचायला लै आवडायच, म्हणून मी तिथं सदानकदा पडाक सकाळचा नाष्टा पण तिथंच व्हायचा आणि कधीकधी रात्रीच जेवणपण. 
त्या सुट्टीत मास्तर परत कोल्हापूरला जाताना एक पुस्तक देवून गेले. जे मी त्यांना अजूनही परत देत नही. पुस्तकाचं नाव क्रांतिसिंह नाना पाटील. नाव वाचून तर भारीच वाटलं म्हणटलं क्रांतिशिंव आणि पाटलाचा नाना हे जवळच वाटलं. पुस्तक ईतिहास संशोधक डॉक्टर जयसिंगराव पवारांनी संपादित केलेलं आणि अरुंधती प्रकाशनानं प्रकाशित केलेलं. नाना पाटीलला कुठल्या महान ठिकाणी जन्म मिळाला नव्हता. आमच्या सारख्या लहानशा शेतकरी कुटुंबात जन्मलेलं नाना, घरी वारकरी संप्रदायातले आईवडील. साधंसुध कुटुंब काहीही पार्श्वभूमी नसताना नाना तलाठी पदापर्यंत पोचले. ब्रिटीश सरकार जनतेचं शोषन करत होतं. जिकडंतिकडं पोलीस हुते. हे सगळं बघून नानांच मन अस्वस्थ झालं तलाठ्याच्या नोकरीला राजीनामा दिला आणि घेतली ऊडी गांधीबाबाच्या चळवळीत !
अंतरगात संवेदनशीलता मापक रांगडेपणा, भाषेचा गावरान गोडवा ह्या बळावर नाना लोकांत लोकप्रिय व्हायला लागले, नाना भुमिगत असायचे पोलिसांना गुंगारा देण्यात नाना चतूर होते, बळाच काम नसून ते डोक्याच होतं कुणीतरी एक पवाडा रचला होता, बहुतेक लाड नाव असावं.
एकदा काय प्रकार घडला
नाना पाटील बसला दाढी करायला
तेचा लागला सुगावा पोलिसाला 
पोलिस गेलं पाटलाला पकडायला
नाना पाटील लई चतुराइवाला
त्यानं आपल्या दाढीचा साबण पुसला
आणि लावला न्हाव्याच्या दाढीला
नाना पाटील लागला दाढी करायला
तोवर पोलिसाचा वेढा पडला
पोलिसांनी न्हाव्यालाच ऊचलून नेला
आणि धोपटीसह नाना पाटील पळून गेला 
जी जी जी
...........................................
नानांनी आपल्या बळावर माणसं ऊभं केली. भुमिगत असताना हिंडत असताना जवळ पैशे नसायचं, त्यावेळी नाना मसोबाची चांदीची डोळं काढून घ्यायचे. स्वतः च्या लग्नात स्वतःच मंगलष्टक म्हणून त्यांनी आदर्श घालून दिलं. आज पाठीमागं वळून बघताना त्या काळात हे सहजसोप नव्हतं हे ध्यानात येतंयच. आजही बर्याचजणांना नाना माहीत नाहीत. मी हायस्कुलात होतो तेव्हा गांधी नेहरू टिळक ह्यापलिकडचे नेते कुणाला माहिती नव्हते. सुदैवानं मास्तरच्या कृपेने ते पुस्तक माझ्या हातालालागलं आणि नानांची गळाभेटच झाली. जयसिंगराव पवार मागं एकदाजयसिंगपूरात व्याख्यानाला आलते तेव्हा त्यांची सही घेतली. ते सुद्धा भारावले. एकंदरीत ज्या माणसाला वाचून एवढं भारावायला होतं त्या माणसाच्या काळात माहोल काय असेल ? याची कल्पना केली तरी आंगावर काटं ऊभी राहत्यात. 
क्रांतिसिंह नाना पाटील यांच्या स्मृतीस विनम्र अभिवादन !!!

रविवार, ४ डिसेंबर, २०१६

देशभक्तांची तटस्थता

गेल्या काही वर्षात राजकारण झपाट्याने बदलत चाललंय. यात सोशल मिडीया, ईलेक्ट्रानिक मिडीया किंवा प्रिंट मिडीया ह्याचा वेग वाढतोय आणि नमुनेदाररित्या आपल्या पुढे बातम्या झळकतात. आता काही लिंकपाहिलं तर लक्षात येतं. अबब राखीने हे काय केलं ? त्यामुळे उत्सुकता चाळवून लक्ष खेचण्यात माध्यमं यशस्वी ठरतात. मुळात राखीनं काय केलं हे स्पष्ट न सांगता ते दडवून ठेवायच. आत वेबसाइटवर बातमी तर सामान्य असते. पण राखी नं काय केलं हे बघण्याची उत्सुकता राहवत नसणारे तिथं धडकतात. हाती काय तर राखीनं  अमुकतमुक पक्षात प्रवेश केला. ह्यात अबब करण्याईतकं काय असावं ?
अतिरंजीतता हा एक समाजमनाचा भाग होवून बसलाय हे पद्धतशीरपणे काही चाणक्यानीं आधीच ओळखलतं.
त्यातूनच एका मुंडक्याच्या बदल्यात शंभर मुंडकी किंवा चुनावी जुमले किंवा पाकिस्तान मध्ये फटाके ई भाषनं राजकारणाची बदलती दिशा ओळखून आलीत. त्यात ते पुरते फसले गेले. 
आज परत विविध टप्प्यात गेले अडीच वर्षे गोंधळच गोंधळ चालू आहे. अखलाक, रोहित वेमुला, कन्हैयाला देशद्रोही घोषित करनं, व्हाटसप संवादावर नजर ठेवणे, पॉर्न वेबसाइटवर बंदी आणने, गोहत्याबंदी इत्यादी घडामोडींनी सरकार ची नाकेबंदी व्हायची त्याचेच फलित म्हणजे स्मृती ईराणींना पदावरुन पायउतार केलं. पण हे गोंधळ फारफार तर पाचेक दिवसच टिकायचे तोपर्यंत एखाद्या च्यानेलला कुठल्यातरी साधु साध्वींनी बाईट दिलेली असायची. त्यावर परत गोंधळ व्हायचा. सातत्यान ेअसं कोणत्याही मुद्द्याचा शेवट झाला नाही. 
आज मात्र गेल्या आठ नोव्हेंबर ला केलेल्या नोटबंदीने सरकार जेरीस आलं. त्यात कमालीची सातत्यता देण्यात किंवा center of attraction टिकवून ठेवण्यात मोदींचा वाटा आहे. कारण दुसरा धमाका वगैरे करणार असल्याचं ते बोलले. त्याचा अर्थ लावण्यात काही जण व्यस्त झाले. पण यात तमाम जनतेच लक्ष खेचून घेण्यात मोदी यशस्वी झाले. निर्णय कुठतरी अंगलट यायची चिन्ह दिसताच मोदींच्या मातोश्री बँकेत आल्या येण्याबद्दल काही नाही पण हे सगळं रचलेलं होतं हे दिसतंच. बरं जर खरंच मानलं तर त्या वयाच्या वृद्धा रांगेत दिसल्या नाहीत. असो.
काही दिवसांनी पंतप्रधान स्वतः जाहिररित्या स्टेजवरुन रडले. एका देशाचा पंतप्रधान खंबीर निर्णय घेतल्यानंतर खंबीर न राहता अश्रू गाळतो ते सुद्धा जाहिररीत्या हे हतबलतेचं नसून कशाचं प्रतिक आहे ? 
नंतर फारच गोंधळ होतोय असं दिसताच थोडी चाल बदलली गेली हा निर्णय रिझर्व्ह बँकेचा असल्याचं सांगितलं. त्यानंतर काळा पैसा असणार्या नागरिकांना विनंती केली कि पन्नास टक्के कपात करून पैसा पांढरा करून देवू. हा कुठला न्याय असु शकतो ? सरळसरळ पैसे भरून गुन्हेगार सुटतो असाच याचा अर्थ होतो. नोटरद्दीकरणाच्या निर्णयानंतर बोकील नामक अर्थतज्ञ पहिले दोन दिवस मोदींची भलामन करण्यात मश्गुल होते. अर्थशास्त्र पाचवीच्या मुलाला समजावं इतकी सोपी मांडणी बोकील साहेबांनी केली. देशातील परिस्थितीचिघळत असल्याचं पाहता त्यांनी हात झटकले. एकदमच बोकील गायब झाले. तिथून ध्यानीमनी नसता अचानकच क्याशलेस ईकोनामी आली. बँकेच्या रांगेत ऊभं राहून देशभक्ती सिद्ध करायला लावणारे माननीय महोदय मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस ह्यांचीच ही दोनही विधानं. एका कृषी प्रधान राज्याचे मुख्यमंत्री ईतकं होपलेस बोलू शकतात ह्यावर विश्वास बसत नाही. सरळच आहे की मोबाईल किती लोकांना वापरता येतो. किंवा किती लोक मोबाईल वापरतात ह्याचा सर्वे तरी एकदा घ्यायचा. मुळातमोबाईल तर लांबचा चेकने किती शेतकरी लोक व्यवहार करतात हे जरी बघितलं तरीसुद्धा चित्र स्पष्ट होईल. पण हवेत गोळ्या मारायची लाटच देशातून राज्यात आली त्याला ते तरी काय करणार ?
........................    ..................
महिन्या दोनमहिन्यापुर्वी नाशिकमध्ये छगन भुजबळ यांच्या समर्थनार्थ एक मोर्चा निघाला होता त्यात एका मोर्चेकर्यानं सरळ सरळ भाष्य केलं कि भुजबळ साहेबांनी फक्त साडेआठशे कोटींचा भ्रष्टाचार केलाय, मल्याने तर हजारो कोटी बुडवलेत. वरवर बघता हे विधान सामान्य व्यवहारीच आहे. जायचा तो संदेश गेलाच. मग प्रश्न असा पडतो कि भ्रष्टाचार करण्याला ठराविक रक्कमेची मर्यादा असावी कि काय ? 
हे निर्ढावलेपण कशातून आलं ? मल्ल्या हे जितंजागतं उदाहरण असताना हे साहजिकच आहे. त्यातून मानवी मनोवस्थाच अशी कि तुलनात्मक रितीने सगळ्या घटनांकडे पाहणे. फार कशाला ? आपले सरकारच साठ वर्षांत हे झालं का ? असच विचारतंय ना.
तिथे त्या सामान्य माणसाला चुकीचं म्हणायला ही वाव नाही. ललित मोदी किंवा विजय मल्ल्यांचे परदेशात ले फोटो एकामागून एक प्रदर्शित होतच असतात. एक माणूस हजारोकोटी बुडवून निवांतहिंडतो वरून बँकेलाच ठेंगा दाखवतो. तिथे एखादा नेत्यांच्या समर्थकाला दुःख होणे साहजिकच होतं. आज जगभर हिंडत असलेले आपले पंतप्रधान किर्तीवंत तर आहेतच पण तितकाच द्रष्टेपणा दाखवून मल्ल्याला मुसक्या बांधून लोळवत इथ आणलं असतं तर तो समर्थक तसा बोलता झाला असता का ?
मग त्यातूनच जातीधर्मानी बरबटलेल्या देशात ठराविक जातींवर ठरवून अत्याचार होतो असा कांगावा केला तर त्याला चुकीचं का ठरवावं ?
सामान्य माणसाला एक वागणूक आणि श्रीमंत लोकांना एक वागणूक हेच प्रतित होतं. 
वरतून एका शेतकऱ्यांनं एसबीआय बँकेला माझं कर्ज माफ करावं अशा आशयाचं पत्र लिहलं. त्याची छायाचित्रे सोशल मिडीयांवर झळकली. तशी त्या शेतकरी बांधवाची मागणी सुद्धा रास्तच म्हणावी लागेल.
..............................................................................................
ज्या गुजरात मॉडेल चा डंका पिटून मोदी सत्तेवर आले तिथल्याच बावीस वर्षाच्या एका तरुणानं गुजरात सरकारला पळताभुई थोडी केली. ते आंदोलन विझवण्यात सरकारने यश मिळवलं पण लागलीच तिथं गुजरात मध्ये दलित तरूणांना अमानुष रित्या मारहाण झाली, त्यावर उतारा म्हणून आनंदी बेन यांची उचल बांगडी केली गेली. ह्यात काय गुजरात विकास मॉडेल होतं ? लाखोंचे मोर्चे एका बावीस वर्षीय तरूणाच्या हाकेवरुन निघतात तिथे गुजरात काय अमेरिका असल्याचं भासवलं गेलतं त्याच्या ठिकर्या उडाल्या. हा भास जाणून बुजून तयार केला होता. हे तरी ह्या निमित्तानं स्पष्टपणे दिसून आलं.
......................................................................................... 
गेल्या दोनेक वर्षात कट्टर मोदी समर्थक लोकांना 'भक्त' असं गणलं जावू लागलं. मुळात भक्त हा देवाचा निस्सीम सेवक असतो. तीच तत्परता ह्या कार्यकर्ते लोकांनी दाखवल्याने भक्त ही पदवी तशी काही गैर नाही.
पण व्हायला असं लागलं कि भक्त लोक काहीही मोदी बोलोत. ते व्यापारी सैनिक लोकांपेक्षा महान आहेत बोलोत कि कालपरवा गाळलेले अश्रू असोत. मोदी हे बरोबरच अशी प्रत्येक ठिकाणी ते धारणा कराले. ते लिखाण असो कि बोलनं किंवा जाहीर वकतव्य असो. फक्त मोदींची तळी उचलने हा एककलमी कार्यक्रम च होवून बसला. त्यामुळेच त्यांच्या सातत्यपुर्वक समर्थनाने ते दुर्लक्षित होवू लागले. मग आता दुर्लक्षित होवू लागल्यावर बैचेन होवून पुढचा मार्ग त्यांनी अवलंबला. त्याला आजकाल तटस्थता असं सामान्य पणे म्हणटलं जातं. 
..........................................................................................
काय आहे तटस्थता ? 
महिन्यभरापुर्वी आमच्या भागात एक निवडणूक होती. सहकारी संस्थेची निवडणूक असल्याने शिक्का मारण्याच मतदान होतं. मतमोजणीवेळी बरोबर दोन उमेदवारांच्या नावामधील रेषेवरच काही मतं होती. ती बाद न ठरवता निवडणूक निर्णय अधिकार्यानं मोजायला घेतली. ती मोजताना अशी शक्कल लढवली कि शिक्का कोणत्या बाजूला जास्त उमटलाय हे मि.मी मध्ये मोजायचं. मोजलं गेलं आणि फक्त एका मतानं ते प्यानेल जिंकलं. हे उदाहरण एवढ्यासाठीच कि शिक्का तर मध्ये पडला होता. पण तो नक्कीच कोणीकडे तरी झुकला होता. यालाच सुक्ष्मसमर्थन म्हणतात याच्याच आधारे दोन्ही कडंचे खेळवत ठेवून दान टाकायचे तेच टाकायचे पण ते लक्षवेधी असं. ही नवीन पद्धत म्हणजेच तटस्थता. भक्तीसंप्रदायाचा समाजाला उबग आल्यानंतर संयमी भुमिकेची भुल देऊन पारडं जड करण्याची ही नवी खेळी आज दुर्दैवाने रुजायला लागालेली आहे. यावरून मी थोडंफार तटस्थ लोकांबद्दल बोलल्यानंतर एकाने टीका केली. त्या टीकेवरच एका प्रसिद्ध ज्येष्ठ पत्रकारानी, 'दोन्ही किनार्‍यावर बसून गोधळ घालणार्‍यांना मधून अख्खी नदी वहातेय याचे भान कधीच येत नाही. त्यांना बांधिलकीचे शिलेदार म्हणतात.' तर हे पत्रकार सगळ्यांना माहिती आहेत. ते असं बोलले. 2014 च्या लोकसभा निवडणुका चालू होत्या तेव्हा फक्त मोदीनामाचा गजर हे करत होते, विधानसभा निवडणूक लागली तेव्हा मोदीलाट अजून ओसरली नाही हे पटवून देण्याकरिता भले थोरले ब्लॉग लिहले. त्यांची भाषा कधीपासुन असा विचार करायला लागली ? ह्यांना आत्ताच हे सुचावं ह्यातच हे सगळी तटस्थतेमागे छुपे समर्थन करायलाच सुरवात केलीय. भलेथोर पत्रकार एककल्ली कट्टर समर्थन करणारे जर आज तटस्थतेचा मायाळू पुळका आणून वावरत असतील तर तोच मार्ग संप्रदाय चोखाळत आहे. ह्या तटस्थतेतून नियोजन पुर्वक खेळी करून समाजाला भुल देण्याचं हे काम युद्धपातळीवर सुरू झालंय. ह्याच संप्रदायाने कधीच कधीच जनलोकपाल असो कि एफडीआय असो तेव्हा कधी भिनली नसलेली तटस्थता अचानक पैदा का झाली ? 
सत्तेचे बुरुज ढासळू लागले जनक्षोभ उसळु लागला कि माजखोरीची भाषा जावून मवाळपणा येतो. हा मवाळपणा नाटकी आहे. हे संपूर्ण भारत देश जाणतोय.
आज शेती शेतकरी, छोटा उद्योजक जवळजवळ संपायच्या वाटेवर आहे.
रांगच्या रांग लागून एक नोट मिळते. तिच्या सुट्ट्याची तर बोंबच आहे. एक काळापैसावाला रांगेत नाही कि एक उद्योजक नाही. रोज येणारे नवनवे फतवे झेलावे लागतात. रांगेत थांबून लोक मृत्युमुखी पडतात. एवढं सारं दिसूनही न दिसल्यासारखं करून त्याला देशभक्तीची झालर लावणारे , सुधारणा विकासाची तुरे चढवणारे आणखी किती दिवस समर्थन करणार ? 
चुकीला चुक म्हणण्याची नैतिकता नसली कि देशप्रेमाचे नकली उमाळे दाटू लागतात. 
कोण करणार असेल तर करो समर्थन भाजपा सबकुछ मोदी असणार्या या मोदी सरकाराचा निषेध !!!!!

गुरुवार, २० ऑक्टोबर, २०१६

असंच पायजे ह्यास्नी..!!

मी आठवीला हाय. बाबा मास्तर हाय. मी आदी पप्पा म्हणायचो. पण आता योग्या म्हणटला आमचं पप्पा न म्हणता आमचा बाबा  म्हणायचं. आणि सर नही मास्तर म्हणायच. बाबा अलिकडं लै वांड झालाय. उठलंसुठलं कि वरडतच असतो. मग मम्मी बी वरडत्या. लै मस्ती हाय दोगांना. मी एकटाच हाय. तरी बी आईबा दोघं कायम बोंबलत्यात. काय दारू पिवून आल्यागत बघत्यात. योग्या म्हणटला घरातल्यास्नी मस्ती हायच रे. त्यला एक भवू हाय बारका पाचवीत. त्यो आभ्यास करतोय आणि हे शिवा खातं. 
आमचा बाबा दिवसा शाळेत शिकवतोय आणि नंतरनं हिथं माझ्यावर राग काढतोय. नुस्तं वरडतोय. आई बी. नंतर आई मंगळत येत्या. 
मग मी बी परवा मस्ती जिरवलीच. 
परवा योग्याच वाटदिवस हुतं. मी गेलतो संध्याकाळी. रात्री यायला धा वाजले. बाबा अंगावर आला वरडत. हरामखोर तुला भिताडातंच गाडीन. मला लै वईट वाटून रडायला आलं. मी म्हणटलो मारा. गाडा.
बाबानं यिवून ढकलंलं. जा लै शाना हायीस. तणतणत बसला उशेरभर. मी हिकडं यिवुन झोपलो. रडायला आलं. मुसमुसत रडलो मग सलदी झाली शेंबुड आलतं. मग मुसमुस. रडु. एवढंच. मग आई दुध घिवून आली. बाळ पे एवढं. राजा असं करायच नही. पाचदा म्हणटली रट्टा धरून उठवालती. नही उटलो. तुंबून बसायला मजा येतंय. 
जरा रडायच आवरेज कमी झालं. मग मी परत बाबाला डोळ्याफुढ आणलं. बाबाला भिताड तुटेल काय ? 
नही. 
बाबा मग प्रयत्न करेल. भिताड पाडायचं. पडणार नही भिताड. मग बाबा आईला म्हणील अगं ये दिवार क्यु नही तुटती. मग आई म्हणील. तुटेगी कशी ? आंबुजा शिमीटसे जो बनी है ! 
ईह्हु बाबाला असंच पायजे. मस्ती करतंय का ? पाड भिताड आता ! कळतंय आंबुजा शिमीट.
लै हसु आलं. तोंड दाबून हास्लो. हसताना पण शेंबुड येतंय. 
मग झोप लागली. घुर्रघुर्र.
सकाळी ऊठलो. च्या पेलो नहीच. आई लै मिनत्या केली. नही. आमराण उपोषन. कट्टर. 
पाणी चालतंय. मग आंघुळ आवरलो. आभ्यास करत. गृपाठ लिवलो. आई आली. बाळ असं करु नको. कायतर खा पोटाला. त्यंचा जीव हाय म्हणून बोलत्यात नव्हं ? 
ए जा बई हिथनं. च्चलं. तणतणलो. 
मग नऊलाच दफ्तर घिवून घराबहीर पडलो. मामा कडं गेलो. मामा गावातच हाय. बाबाच त्यच्याबरोबर वाकडं हाय. आईचंबी. मी बोलतोय मामाबरोबर. मामा माया करतंय. मागल्या ऊन्हाळ्यासुट्टीत मामानं ब्याट घिवून दिलती. आमच्या बाबानं जाळली. मामा चांगला हाय. मामा माया करतंय. 
मामीला म्हणटलो जेवायला वाडा. मामी म्हणटली भांडलायस काय ? मी व्हय म्हणटलो. मामांच्यात इंद्रायनी तांदूळ असतंय. भात भारी लागतंय. मामीला महीत हाय मी लै जेवतो. मामीनं वाढली. लै जेवलो. मामा म्हणटला मास्तर हाकल्ला काय घरातंन ? 
व्हय म्हणटलो. सगळं सांगिटलो. मामा म्हणटला आसुदे. बारकं हायीस अजून तु. मामा चांघला हाय. बाबाच्या अंगात मस्ती हाय. जेवलो. लै जेवलो. मामीनं मेणकागदात भडंग आणि राजगिर्याचं लाडु दिली. घंटा झाली कि खा म्हणटली. मी गुमानं शाळेत जवून बसलो. योग्याला सांगिटलो. योग्याचा बाबा म्हणतो मास्तरलोकं वडापाव खावून दिवसं काढत्यात. आमचा बाबा लै जेवतो. मग आंगात मस्ती येत्या. गृपाठ चेक करून घेटलो. उजीला वही दिलं. उज्जवल्ला. तीचं त्वांड वल्लं असतंय. आसुदे. 
मग हिकडं तिकडं बोंबलत हिंडून सा वाजता घरला गेलो. बाबा आलता. आई बी. दप्तार टाकलो. गल्लीत गेलो. जरा हुदडुन यावं म्हणून. बाबा खिडकीतंनं बघालता. वाकून बघालता. बघ म्हणटलो आणि नाचत गेलो. मग लै हुदडलो सन्या आणि मी. आणि परत घरला गेलो. खोलीत जावून बसलो. मास्तर बातम्या बघालता. बघु दे. आणि मान पलट करून माझ्याकडं बघिटला. मला आरशात दिसलं. बारिक हसु यायलतं. नंतर जवून खोलीत बसलो. रडु काढालतो. यिना. मग प्रेत्न केलो. डोळं च्चोळलं. पापणीच क्यास आत जवुन गुदगुल्या झाल्या. आई यायची चिन्ह दिसालतं. हातावर थुकलो आणि डोळ्याला फुसलो. हात वढत बसलो.आई आली. भजं केलती. आणि कोशींबीर ते. मसालाभात. भज्याच वास यायलतं. तोंडात यायलतं ते पाणी अश्रु म्हणून डोळ्यात पायजेलतं. 
मग आई म्हणटली बाळ खा. तुझ्यासाठी केलोय. सकाळीपण जेवला नहीस. 
नही जा म्हणालतो. पण ओरिजनल आश्रु वल्लं राहत्यात तेवढं थुकि राहात नही. मग गाल फुगवून खाली मान घालून एक भजं खालं. आणि उठून गेलो. आई म्हणटली कुठं ? 
सकाळी जेवलं नसल्यानं प्वाट बिघडलंय. जुलाब लागलंय म्हणटलो. मग आई रडकुंडीला आल्यागत दिसली. यिवु दे. मग जावून हासत बसलो. तिथं. मग आणि त्वांड धुवून आलो. बाबा आई आलीत. ताट घिवून खोलीत बाबा पण नरमलाता. खा म्हणटलीत. मग लै जेवायच मन हुतं खरं नही. मस्ती उतरली पायजे.
मग गप्प खाली मान घालून मुदामनं आवाळचवाळ खाल्लो. उटलो. जवून झोपलो. ह्यनी दोघं जेवालती. मला मळमळाय लागलं. ए्याक केलो आणि पळत बहीर गेलो. हुंबर्यावरच वकलो. मग ही दोघं ताट सोडून आली. आई रडकुंडीला आलती. मी बी लै वकलो. बाबाचं बी त्वांड पडलंतच. आता जरा बर वाटलं. 
आणि नंतर यिना झालती उल्टी खरं उगच तांब्याभर पाणी घिवून रडत वकायच नाटक केलो. आई वकलेलं फुसालती. बाबा माझ्याकडं यिवून म्हणटला चल डॉक्टर कडं जवून यिवु. मी बोल्लो नही. गेलो. हिसका मारून. झोपून परत थुक्की लवून रडालतो. आई यिवून बसली. टेंशन नही घ्यायच पिल्लु बाबा हायीत म्हणून बोलत्यात नव्हं. ? 
असला म्हणून काय झालं. मास्तर हाय पोराबरोबर वागायची अक्कल नही. हे मनातल्या मनात म्हणटलो. बाबा गाडीवरंन जवून डॉक्टर कडंन गोळ्या आणला. खा म्हणटला. बाळ रागात हुतो म्हणून बोल्लो रे. म्हणटला. 
असं परत नही बोलत म्हणटला. 
इथनं फुडं कवाच नही असं बोलणार  बोल रे आता म्हणटला.
मग मी हां म्हणटलो शेंबुड वढत. मग गबबसला. मी पांघरुण वढून झोपलो. हासु यायलंत. ऊशीला चावलो. हां. मस्ती जिरलीच कनी. असंच पायजे ह्यास्नी.
-श्रेणिक नरदे.

मंगळवार, १८ ऑक्टोबर, २०१६

आमचं पंतप्रधान मोदी स्टेजवर चढलं कि कुणाच्या बा ला ऐकत नही. भारतातली एक हुरुट पोरं हायीत म्हणून जगात सगळीकडं नसत्यात. हे कुठं बी स्टेजवर चढलं कि दहशतवाद चा बोलून सामना करतंय. 
आणून आणून त्या बराकला आणला एकदा. ती किती केली तर सुटाबुटातली हिथं ह्या गड्यानं सुट तयार करून घेटला तर त्यावर बी नाव. ते कसतरच गिलावा बिन केलेल्या भिताडावर निरमाची एडवरटाईज रंगवल्यागत दिसलं. 
पण त्या बराक ला जाऊन मिठ्ठी मार कुठ भाषनात पावनंपै असल्यागत बराक बराक करत उठला. चारचौघात हे बरं दिसतंय काय ?
त्यात रशियाचा आपला पुतिनमामा लै डेंजर. डेंजर मंजे बोलावी तशी चालावी त्याची वंदावी पावले. मामा एकदा ठरवला कि कुणाच्या बापाला ऐकत नसतो. असं वार्रवीस भाषनातंन बोलत नही तो. शांत बसतो. स्विमिंग करुन येतोय आणि कोण काय बोलंलय बघून ग्राउंड लेवलला काटाच काढून ठेवतोय पुतिनमामा. 
त्यात त्यंची आपल्याबरोबर लै चांगली मैत्री हुती आगूदर. खरं मोदी ला आगुदर व्हिसा नही म्हणटलीती. पंतप्रधान झाल्यावर दिली म्हणून का काय कुणास ठौक ऊठलं कि आमेरिका गाठलं असं करायलं. साहजिक हाय पुतिनमामाला वाईट वाटणारच. 
तिकडं ते बराक सुद्दीच नही आह्यारमाह्यार करुन घेतंय आणि बाजूला हुतंय. मंजे घरला आला तर पावणा नहीतर *वना. असं. 
आता परवाचच बघा, पाकिस्तान ला शराफच्या आईला साडी पाठीवली वाढदिवस साजरं करायला मध्यानरात्रीचं गेलं. एवढं करायच करून बी करायच ते केली. मुळात मोदी ला कळत नही तिथंला खरा डॉन दुसरा शरीफ हाय. त्यो लष्करप्रमुख शरीफ. नवाज फक्त नावाला हाय. त्यच कोण घंटा ऐकत नहीत.
ती कांग्रेसवाली जरा बरी हुती. त्यानला कळत हुतं. मनमोहन लोकसभा ला पडलंत तरीबी परत त्यला राज्यसभेत घेटलं आणि पंतप्रधान केलं. का ? दिगु हुता कि. नही. कारण तिथं शांत डोसक्याचा माणूस लागतोय आणि हुशार बी. भारतीय लोकास्नी गंडविश माणूस चालतोय खरं बहीरंच वर्ल्ड लै प्र्याक्टीशनरी असतंय. तिथ उगच झह्यागीरदारी जमादारी करून चालत नसतंय. 
आज दोन तीन वर्षातंच ह्या गड्यानं सगळच घालवून टाकलंय. पुतिनमामा पाकिस्तान मधी माणसं पाठवलाय. आता किती बी बोंबलं तरी बराक येत नही. चार हाणलं कि येतो मिटवायला त्यो शांतता पुरस्कार मिळाल्यामुळं. त्यामुळं लै अवघड वातावरण झालंय. अशा टायमाला कोण येत नही. आपलं आपल्याला निस्तारायला लागतंय. त्यामुळं हिथंन पुढं पोरांची व्हाटसप मेसेज वाचून किंवा फेसबुक च्या कमेंट वरंन जनतेला पुढं ठिवून निर्णय नको उगच. काय असंल ते इंटरनेशनल एकसपर्ट लोकास्नी बसवून निर्णय घ्या.
आणि त्यातंन पण सुधारणार नसलं तर सुषमाकाकुचा श्राप लागल्या शिवाय राहणार हाय का ?
September 24 at 7:50am · 

मोजणीदार

मोजणीदार माझा दोस्त हाय.मी एकदा त्यच्याबरोबर रान मोजायला गेलतो. नकाशा वगैरे काढणे. टेप धरणे असली कामं त्योच करालता मी फक्त मापं लिवून घ्यालतो. तिथल्या लोकास्नी वाटलं मीच सायेब हाय आणि त्यो कामाला ठेवलेला. मग मलाच सरबत नाष्टा चहा जेवण सगळी हारकून द्यायलती मित्र हसालता. मी पण तावानं सुचना करालतो हां टेप ताणून धरा. चॉकपीट नीट मारा दगडाला चुन्ना मारा. 
सगळं झाल्यावर प्रवचन चालु केलो शिवभवती भांडत बसू नका. काय असल ते रानात पिकवा. एका दुसर्या सरीनं काय फरक पडतंय असं.
मित्र वैतागलं. 
नंतर जाताना म्हणटला तु सगळ्यासनी शानं करून माझी वाट लावणार. 
मी त्यच्या समाधानासाठी म्हणटलो, तुला मी पंतप्रधान झालो कि काश्मीर मोजायला पाठवतो. 
मग त्यो लै हारकून म्हणटला आगुदर ब्यळगाव मोजतो. 

रविवार, १६ ऑक्टोबर, २०१६

दिवाळी अंक बायको

सकाळी मी आणि माझी बायकु पेपर वाचतो. म्हणजे एकदम नही.आधी मी किंवा नंतर मी असं. बायकु पेपर वाचत्या. पुरवणी पण वाचत्या. कधीकधी त्यातल्या पाककृती रेसिपी वाचून मला दुकान ला पाठवत्या. नंतर खायला करून देत्या. बरं वाटतंय. मी पण समाधानी हुतो. 
आम्ही दोघं राशिभविष्य पण रोज वाचतो. साप्ताहिक राशिभविष्य पण दोघं वाचतो. 
मग एकदा माझ्या राशीत विवाह योग लवकरच असं आलं. मझं हिच्यासोबत लग्न झालंय. तरीपण हिला वाटतं मी अनेक करीन. म्हणून मला ही हाफिसला जाऊ देत नही. हाफिसातले चांगले हायीत समजून घेतात. मी परवा रुपेशला ईचारलो तुम्ही पेपर घेता काय ? मग त्यो नही म्हणटला.
त्यला वाचावं वाटत नही. एकेकदा पेपर बरोबर शांपु फ्री मिळतो. 
हे त्यला महीत नही.
बायकु परवा म्हणटली एकाडेक दिवस शांपु फ्री दिला पाहिजे. 
नंतर विचारली पेपर खपावं म्हणून ते मालक लोकं शांपु देत्यात काय ओ ?
मी पण व्हय म्हणटलं. तिला सांगालो तर लै विचारत्या. 
मग ती म्हणटली तुम्ही रोज शांपू फ्रि असणारा पेपर टाकायला लावा. 
अग रोज कोण देतील असं तिला समजवायची पण काय सोय नसत्या. म्हणटलं बघू. मला ह्यो पेपर आवडतो कारण बातमी खरी असते. फोटो पण क्लियर येतात. मला दुसरं पेपर आवडत नही असं नही. पण हेच वाचायला आवडतं. मी बायकोला तसं सांगिटलं. ती म्हणटली खरं हाय तुमचं ह्या पेप्रातलं भविष्य खरं येतंय गुण येतंय. 
मी पण हसलो. 
पेपरात हिला खून अपघात आत्महत्या असलं वाचायला आवडतंय. वाचत्या आणि पुष्पा ला संध्याकाळी सांगत बसत्या. म्हणून मी त्या बातम्या वाचत नही. मी ही पुष्पाला सांगत्या तवाच ऐकतो. 
बायको खुनाच्या सातम्याची वर्णन चांगलं करत्या. ऐकायला मज्जा येते.
परवा सांगालती, पोटात चारवेळा भोसकून खून केला. नंतर पुष्पा म्हणटली एकदा माणूस भोकसल्यावर परत तीनदा का भोकसलं असल वैनी ? 
अगं रागाच्या भरात आरोपी असल कि त्यामुळे रागाच्या भरात आणि तीनदा भोकसलं असंल. 
बायकू हुशार हाय. आरोपी म्हणत्या. अशी चर्चा एकदमच गोबी मंच्युरीअनवर येत्या. मग पुष्पा आणि ही दोघी हसतात. 
परवा मला विचारली पेपरात तुम्ही काय वाचता ? 
मी म्हणटलो अग्रलेख आणि संपादकीय पान. 
ती म्हणटली मला ते आवडत नही, पण पिच्चरला स्टार देत्यात ते आवडतंय. त्यामुळच पिच्चर कळतो. 
अधीमधी निधन वार्ताचं पान आणत्या मला दाखवत्या म्हणत्या बघा वाचा हे. ह्यांच्यामागे दोन बायका पाच मुले तीन सुना दोन नातवंडे असा परिवार आहे.
मग म्हणटलो ह्यात काय ? 
ती म्हणटली सदर इसमास दोन बायका हायीत. 
मग त्यात काय झालं ? 
ओ तसं नही अशी माणसं सारखसारखं मरत नहीत दोन बायका असणारी. गेल्या एप्रिल मधे एक फोटो आलता त्यानंतर आता आला म्हणून दाखवलो. 
बायकु आणि मी शब्द कोडे सोडवतो. मी ऊभं शब्द सांगायच ती आडवं असं. मग नंतर रिपीट रिपीट होवून बायकुचे शब्द भांडार वाढले. ती आता एकटी सोडवू शकत्या. 
ऊभा शब्द 25 सुर्य =भास्कर
आडवा शब्द 25 एक भारतीय मानाचा किताब =भारतरत्न.
आता आम्ही दोघे सुडोकु सोडवतो. मला जमतं तिला पण जमायला लागलं. 
काल तिने चार दिवाळी अंक आणले. त्यापैकी दोन अंकातलं राशिभविष्य चांगलं हाय. 
बाकि दोन्ही मध्ये शनिच्या प्रभावामुळे हे वर्ष त्रासदायक आहे. असं लिवलंय. 
बायकु म्हणटली सकाळी सकाळी येताना शब्दकोडे असलेले दिवाळी अंक मिळालं तर घेऊन या. 
अलिकडे अतिपेपर वाचनामुळे आम्ही दोघं शुद्ध बोलतोय. आता एखादा अंक बघायला लागणार शब्द कोडी असलेला.

रविवार, २८ ऑगस्ट, २०१६

शहरात काय मेळ नसतंय. ऊगचच भरलेला भंपकपणा. मोठ्ठीच्या मोठ्ठी बिल्डींग आणि त्यात कोण विचारत नसलेला एक फ्लॅट कुठल्यातर मजल्यावर. सकाळी ऊठून माॅर्निंग वाॅक करून पेपर वाचूपर्यंत दहा वाजतंय. तिथंन गडबडीत शिळं झालेलं माळव्याची भाजी नहीतर पच्चपाणी असलेल्या आमटीची वाटी आणि तेल सोडा टाकून हवा भरलेल्या चपात्या खावून कामावर पळा. 
तिथं राबून आलं की परत घरात येवून काम. आणि रडक्या सिरीयल बायकूबरोबर बघून पोराचं अभ्यास घेतल्याची नाटकं. मग दमून भागून झोप. 
ती गर्दी, सिग्नलला वाट बघत बसणं, कधीकधी वाटतयं मधल्या मजल्यावर एक फ्लॅट घेवून पिलरंच पाडून टाकावं. 
त्यापेक्षा गावात सकाळी ऊठा, गैरमसरांच शेणघाण करा, वैरण आणायचं, आकरी दूधाच चहा प्यायच, नाष्ट्यालाच झुणका भाकरी नहीतर सांजा खायाच. दूपारला रानातंन आलं की गार आंघोळ करायचं. जेवलं की कट्ट्यावर नहीतर आंब्याच्या झाडाखाली जावून झोपायचं. झोपून ऊठलं की परत चहा प्यायला जायचं. संध्याकाळला कुठतर देवळात ते बसून गावाची माप काढायची. कशाला कोण जबाबदार हाय त्यावर चर्चा करायचं. गावातलं मॅटर ऐकत बसायचं. रात्रीला पाणी पाजवायला जायचं. तिथंच रानात झोपायचं. 
सकाळी घरातली हूडकत येत्यात. कोणतर मेलं की मयताला जायाच, लगीन असलं की दोन दिवस अगोदर पडाक बसायचं. असल्या बारा भानगडी गावात असत्यात. कोण बोर मारत असलं की त्यला पाणी लागलं तर त्यला खूश करायचं, नहीतर पउसच नही तर पाणी कुठनं येणार म्हणायचं. ?
गावात कोणबी बुलट घेतलं की गावाला कळतंय. फायरिंगवरनं वळखत्यात. मुंबईत धूरळा बसलेल्या पंचर झालेल्या फोरचूनर बघितल्यात. 
गावात सगळीकडंनं लोकं तुमचा काटा काढायला बसलेली असत्यात. जरा कोणतर गडी हालतोय असं दिसलं की महिन्याभरात रिंगाण घेत्यात. गावात राहानं म्हणजे पावलंपावलं जपून टाकायला लागत्यात.  
आणि शहरापेक्षा गावाचाच नादखुळा असतोय 
नंतरनंतर शहराची कौतुक करणारी लोकं म्हातारडी झाल्यावर फार्महाऊस बांधत्यात कोकणात ! 
जमनीवर.

सदाभावूची शेती

कृषी आणि पणन मंत्री सदाभावू खोत यांच्या मुलाचं काल लग्न झालं. ईस्लामपूरात. मुख्यमंत्री आणि डझनभर लोकं उपस्थित होते. लगीन आगदी जोरात झालं. आंदोलन आसलं की मिडीया भावूचं मोडकं घर दाखवत हुती. सहानभुती गोळा करून देत हुती. सामान्य शेतकरी ह्यंव त्यंव आणि आत्ता सामान्य खात्याचे मंत्री झाल्यावर परिस्थिती कशी बदलते हे दाखवत नही. मग आमी कसं म्हणायचं आछे दीन आले म्हणून ? 
गुंठ्यावारीत जमीन असणारी लोकं एवढ्या जोरानं लगीन करतेलं बघून मला भावू रानात काय लावत असंल असा प्रश्न पडलाय. 
माझंबी लग्नाचं वय झालंय. फेसबुकवरचेच पाच हजार, चारपाचशे परदेशातली, गावातली, पावणंरावळं कसं हान्डेल करायच कळंना. सदाभावू कडे शिकवणी तर लावु काय ?
आजून ठरायचं हाय 
दणक्यात करायचं हाय !!!
😊😊😊

शनिवार, २० ऑगस्ट, २०१६

माझं लगीन हून धा वर्षं झाली.

माझं लगीन हून धा वर्षं झाली. धा वर्षाआगूदर मला डोस्क्याला लै टेनशन यायचं. 
माझं शिक्षेण कमी, चवथी. रान बी लै नही आमास्नी. एक एकर हाय. त्यच्यानं मला कोण पोरगी देतील काय असं वाटायचं. मंजे मी एकटाच इचार करत हूतो. संज्या माझा दोस्त. पानपट्टी हाय त्यची. त्यचं लगीन झालं आणि माझ्या डोस्क्यात किडं पडली. त्यला पावण्यातलीच पोरगी केली. संज्या लडतरबाज. काॅलेज शिकला त्यो आणि पानपट्टी काढला. काॅलेजात पोरीस्नी चुन्ना लावत हूता आता पानपट्टीत पानाला चुन्ना लावतोय. त्यची बायकू बघून मला भ्या वाटलं. तिची नही. मला माझं कसं व्हायचं ? मलापण असली गोरट्याली पोरगी बायकू म्हणून पायजेल. संज्या खूष हूता. मी सकाळी एकदा तेवढं त्यला गाठ पडत हूतो. ते बी तंबाखचुन्ना घ्यायला. लगीन झाल्यावर त्यला भारी वाटत असणारंच. त्यला बघिटलं की मला टेंशनच यायच. लग्नाला त्यची मेव्हणी बी आलती. ती हिच्यापरास दोन वर्षानं बारकी हूती. माझं माप बसत हूतं. खरं ती शिकलेली, मला करून घील काय ? 
आसं सगळं डोशक्यात यायचं. दिवसभर तेच. म्हणून मी तंबाखचुना दूसर्या पानपट्टीतंन आणलो. लोकास्नी वाटलं माझं आणि संज्याचं वांदं झालंय. कायतर लोकास्नी वाटतंयच. म्हणून मी परत संज्याच्याच पानपट्टीत गेलो. संज्याला बी सौंशय यायचा. त्यला वाटलं अशील की ह्ये माझ्या सौंसारावर जळतंय. पण संज्या चांगला कवा काय इचारला नही मला. संज्याची बायकूबी चांगली. आईनं मला बिनसांगता संज्याला केळवानला सांगिटली. नवरा बायकू यिवून जिवून गेली. आमच्या आईला संज्याची बायकू म्हणटली भाऊजींच लगीन कवा ? 
आई म्हणटली एवढं तुळशीचं लगीन झालं की करायचं. मी बहीर बसलोतो. मला हे आयकायला आलं. मनातंन बरं वाटलं. आमची आई चांगली हाय. गावातली निम्मी लग्नं आईनं लावली. बाबा काय करत नही. माझ्या दोन भनीची लग्नं झाल्यात. राजी मोठ्ठी गावातंच दिल्यात तिला. लगीन झाल्यावर कळंल आगूदरचं ह्यंच लडतर हूतं म्हणून. काशिनाथ तिच्या नवर्याचं नाव. मी भवूजी ते म्हणत नही, काश्या म्हणतो. म्हणजे माझं बोलनंच नही. मला राग हाय. खरं न्हानगं असताना काय कळतंय ? आमची राजीचं त्यंच्या हिरीवर धुणं धूयाला जायाची. कवा पत्या नही ते काश्यानं तिला कटवलं कुणास ठावक. ? मला दोन वर्षानं कळलं लगीन झाल्यावर तिचं. म्हणून मी बोलत नही. तिची पोरगी दांडगी झाली नव्वीला हाय. मी चवथीत शाळा सोडलोतो त्यायेळंला दूसरं पोरगं बी झालं. सोनाली पुरगीचं नाव. पोराचं नाव स्वप्नील. दोघांची जावळं मीच काढलो. तवा काय समजत नव्हतं. 
आत्ता समजतंय. मी गावातल्या पोरींच्याकडं बघत नही, माझं सभाव येगळं हाय. आईनं म्हणटल्या म्हणजे करील की माझं लगीन. 
टेंशन कमी झालं. आता काय वाटत नही. पावसोळ्यात वाटायच लगीन झालं आसतं तर बरं झालं असतं. 
दसरा, दिप्वाळी झालं. तुळशीचं लगीन झालं. 
आईनं मला एकदिवस बोलवून सांगिटलं. तुझं लगीन सोनीबरोबर करूया. मी राजीला बोल्लोय. काशिनाथ तयार झाला की झालं. मला काय बोलायचं कळना. गप बसलो. नव्वीतल्या पोरगीबरोबर कसं लगीन करायचं ? 
इचार जास्त कमी व्हायला लागलं. तरीबी एक मनाला वाटलं, आपनाला कोण पोरगी दिलं, नव्वी ला असली म्हणून काय झालं, दिसायला गोरी हाय. संज्याच्या बायकूकिंदा काकण चढ. आज नही उद्या मोटी हूईलच की. मी आईला सांगिटलो, मला चालत्या म्हणून.
तिकडं काश्या तयार झाला. आई आमची बोलाली की म्होरच्याला रडवत्याचं. 
नवेंबर महिन्यात एका पावण्याच्या पोराचं लगीन यादीवर शादी हूतं. म्हणजे एकादिवसात हूणार हूतं. मी बी लग्नाला गेलो. तिथं लोकं त्या नवर्या पोराला म्हणालती. यादीवर शादी आणि झटाकन गादी !!. 
मला सोन्नी आठवली. आमचं लगीन झालं तरीबी झटाकन गादी ते काय नही...
पावण्याकडं पोराला पसंत केलं. मग त्या दिवशी पंचक लागणार हूतं. झालं लागलंच पंचक. मग लगीन पेंडीग पडलं पाच दिवस. त्या पोरगीची ध्धावी झालती. पाचदिवसानं मी आई बाबा सगळी लग्नाला गेलो. आई सकाळपारी राजीकडं गेलती. सांच्याला म्होतूर हूता. लगीन लागायच्या आगूदर आईनं मला बोलावली, म्हणटली, ह्याच मांडवात तूझंबी आज करायचं. मला करंटच लागलं. पावण्याकडची लोकंबी गडबड केली, आणि माझंबी लगीन गुमानधमकीत झालं. हाय त्या कापडावरंच. बाबानं ऊचलून ध्धा हाजार पावण्यास्नी दिलं. सोन्नी कसं तयार झाली कुणास ठाव ? काश्याबी ?
आसं माझं लगीन झालं आणि सोन्नीचा बालविवाह. ध्धावी झालं की ती नांदायला येणार असं ठरलं. कुणाला काय बोलायच नही. 
गावात आलो. लगीन झाल्यागत वाटलं नही. असंच दिवसं गेली. गाव आमच किरगाल, कुणाला तर कळलं आणि गावभर झालं. लोकं ईचारारला लागली मला. माझं मलाच लाज वाटलं. मग आता कळालं तर कळू दे. सोन्नी आली नांदायला. गावात लोकं म्हणटली हातावर पाणी तर घालायचं की सुन्या. माझं नाव सुनिल. बायकूचं सोनाली. S s . एक बारकं एक मोठं. मला तेवढं ईंग्लीश येतंय. नांदायला आली खरं मी आजून नांदत नव्हतो. रान आणि घर. एवढंच. 
बाबाला बीपीच्या गोळ्या चालू हूत्या. एकदिवस चक्कार आलं आणि बाबा गावात पडला श्ट्यांडवर. गावातल्या लोकानी आडमीट केलं. हार्ट आटक चं संभव हाय असं डाकटर सांगिटला. पाच दिवसानं डीचार्च मिळालं. आई म्हणटली बाबाला नातवं बगायची हायीत. मग मी आणि सोन्नी देवाला जावून आलो. येमेटीनं. ती मी गारेगार खाल्लो. देवळात संसार रचलो. घट्ट बसली दगडं. मी तिला बोल्लो. लाजली. मग वर्षानं आमाला एक पोरगी झाली. 
देखणी हाय. अंकिता नाव ठेवलं. पोरगं असतं तर ? 
पोरगं पायजेच. मग आणि परत आमी देवाला गेलो. पोरगं मागिटलो. सोन्नी मला आवो किती गडबड म्हणटली. मला आवो जावो करत्या. कधीकधी अरेतुरे. तेचं बरं वाटतंय. खरं एकटं असताना. 
आम्हाला पोरगं झालं. वीर नाव ठेवलं. 
आता लग्नाला लै दिवसं झाली. पोरं मोठ्ठी झाली. पोरगी तिसरीत ईंग्लीस मेडमला. पोरगं केजीला. दोघ अभ्यास करत्यात. सोन्नी आभ्यास घेत्या. मी राबतो. संज्याची पोरं पण खेळायला येत्यात. हिनं घरातंच कापडाचं दूकान काढलंय. तेवढंच पैशे मिळत्यात. रानातलं बँकेत पडतंय. घर खर्चा ती चालवत्या. माझ्याकिंदा जास्त मिळवत्या. आमी पयला पिच्चर चिमणी पाखरू बघिटल. तिथंन लै पिच्चर बघिटली. संज्या मी जोडीनं जातो. डिसकवर गाडी हाय आवरेज चांगलं देतंय. 
ती आभ्यास घ्यायलती एकदा पोरगीचं आणि म्हणटली तुझ्या पप्पा बरोबर लग्न करून झक मारली नहीतर मी आधिकारी झाली असतो. पोरांच जीव आईवर. पोरं पण हासत्यात. मला जीवाला लागतंय...